Hiển thị các bài đăng có nhãn Phát triển năng khiếu. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Phát triển năng khiếu. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Ba, 23 tháng 2, 2016

Cách dạy con chẳng giống ai của những ông chủ Facebook, Apple, Billgate

Những ông lớn ngành công nghệ có các cách dạy con khác nhau, như ông chủ Facebook đọc sách Vật lý cho con nghe từ sớm, còn nhà sáng lập của Microsoft và Apple hạn chế con tiếp xúc công nghệ.

Các "ông vua công nghệ" Mark Zuckerberg, Bill Gates, Steve Jobs có cách dạy con khác nhau, dù họ có chung mục đích như nhiều bậc cha mẹ khác: Mong con khôn lớn và thành đạt.

Ông chủ Facebook muốn dạy con thành thiên tài

Sau khi con gái đầu lòng, Maxima Chan Zuckerberg, chào đời, Mark Zuckerberg hứa dành 99% cổ phần từ Facebook, tương đương 45 tỷ USD, làm từ thiện. Quỹ này nhằm nâng cao tiềm năng con người và tạo sự bình đẳng cho trẻ em ở thế hệ tiếp theo. 

Trong bức tâm thư gửi con gái, tỷ phú muốn cô bé có thể "lớn lên trong một thế giới tốt đẹp hơn hôm nay".

Cách dạy con chẳng giống ai của những ông chủ Facebook, Apple, Billgate
Mark Zuckerberg đọc sách về Vật lý lượng tử cho con gái hai tuần tuổi. Ảnh: Facebook.

Ông chủ Facebook thường xuyên khoe ảnh Max trên Facebook, đồng thời nghỉ việc hai tháng để chăm con.

Người dùng Facebook cũng chúc mừng tỷ phú trẻ. Một phụ nữ bình luận, bà thường khuyên cháu gái hẹn hò với anh chàng mê máy tính, bởi có thể cậu ta sẽ là một Zuckerberg tiếp theo.

Đáp lại bình luận trên, ông bố mới lên chức nói: "Tốt hơn nên khuyến khích trẻ đam mê máy tính từ thời còn đi học để các em có thể trở thành một nhà phát minh thành công".

Và quả thực, hành động của Mark Zuckerberg cho thấy anh đang giáo dục con gái theo hướng một thiên tài.

Khi Max được hai tuần tuổi, vợ chồng anh tiết lộ cuốn sách đầu đời trong kế hoạch bồi dưỡng con gái. Ông chủ Facebook ủng hộ lý thuyết giáo dục sớm. Trong khi những phụ huynh khác thường chọn truyện cổ tích, Mark quyết định đọc cuốn Vật lý lượng tử cho bé.

Cuốn sách của tác giả Chris Ferrie này là tuyển tập bao gồm các định nghĩa, vấn đề và khía cạnh của Vật lý lượng tử được vẽ và giải thích đơn giản.

Trong bức ảnh được đăng trên Facebook cá nhân, Priscilla Chan bế con gái, Mark cầm cuốn sách, cả hai mỉm cười với cô bé.

Vật lý lượng tử là lĩnh vực khó hiểu đối với hầu hết mọi người. Tuy nhiên, người sáng lập mạng xã hội lớn nhất thế giới cho rằng, dù Max không hiểu nội dung, cuốn sách cũng hỗ trợ cô bé phát triển tư duy. Tỷ phú muốn tận dụng triệt để thời gian để dạy con bởi theo anh, trẻ con học cả khi đang ngủ.

Cách dạy con chẳng giống ai của những ông chủ Facebook, Apple, Billgate
Ông chủ Facebool khoe buổi học bơi đầu tiên của Max trên Facebook cá nhân. Ảnh: Facebook.

Nhiều người chỉ trích Mark Zuckerberg gián tiếp hủy hoại tuổi thơ của con khi nuôi tham vọng bồi dưỡng cô bé thành thiên tài như chính bản thân anh. 

Tuy nhiên, ông bố tỷ phú vẫn tiếp tục dạy con theo kế hoạch. Gần đây, Mark đăng ảnh hai bố con trong bể bơi lên Facebook cá nhân kèm chú thích "Buổi học bơi đầu tiên của Max. Con bé rất thích thú!".

Vợ chồng tỷ phú dường như đang hướng con gái phát triển thành thiên tài toàn diện. Song, nhiều người tỏ ra lo ngại việc ông chủ Facebook đặt quá nhiều kỳ vọng sẽ gây áp lực lớn lên cô bé. 

Tỷ phú Bill Gates dạy con sống tự lập

Bill Gates hiếm khi nhắc đến chuyện giáo dục con trên phương tiện truyền thông. Tuy nhiên, quá trình ông nuôi dạy 3 người con, Jennifer, Rory và Phoebe là bài học quý giá đối với các bậc cha mẹ.

Kỳ vọng lớn nhất của ông đối với con là họ biết sống tự lập. Vì thế, Gates khẳng định, vợ chồng ông không để lại toàn bộ tài sản cho con. Hai ông bà thường xuyên làm từ thiện.

"Tôi nghĩ việc cho con thừa kế khối tài sản lớn không có lợi cho bản thân chúng và xã hội", ông nói.

Họ cũng dạy con biết đóng góp cho cộng đồng thông qua hoạt động từ thiện. Bà Melinda từng cho biết, 3 đứa trẻ đã tiết kiệm 1/3 tiền tiêu vặt để lập một quỹ từ thiện. Hai vợ chồng khuyến khích con bằng cách đóng góp số tiền gấp đôi.

Cách dạy con chẳng giống ai của những ông chủ Facebook, Apple, Billgate
Ba con của Bill Gates đều học tại trường tư thục danh giá nhất Seattle. Ảnh: Billgatesandfriends.com.

Bill Gates dạy con đạt được thứ mình muốn bằng cách tự bỏ sức lao động. Ngay từ khi còn nhỏ, Jennifer, Rory và Phoebe đã làm việc nhà để đổi lấy tiền tiêu vặt.

Ông cũng dạy con biết đam mê và sống có nguyên tắc. Người sáng lập Microsoft đặt cho con các quy tắc liên quan vật chất. Ông chỉ cho phép con sử dụng điện thoại di động khi đủ 13 tuổi. 

Tỷ phú không để lại tài sản khổng lồ nhưng đầu tư giáo dục cho con. Ba người con của ông đều học tại Lakeside, trường tư thục xuất sắc tại Seattle. Đây cũng là nơi ông học tập trước khi trúng tuyển vào Harvard.

Nhà sáng lập Apple hạn chế con sử dụng công nghệ

Steve Jobs là nhà sáng chế danh tiếng trong giới công nghệ nhưng ông không khuyến khích con sử dụng công nghệ vì hiểu rõ những mặt trái của nó.

Cách dạy con chẳng giống ai của những ông chủ Facebook, Apple, Billgate
Steve Jobs hạn chế con sử dụng các thiết bị công nghệ. Ảnh: Nextshark.

Vợ chồng ông hạn chế thời gian sử dụng điện thoại, máy tính, iPad đối với hai con lớn, Reed và Erin. Con gái út, Eve, đến năm 16 tuổi vẫn chưa được sở hữu một chiếc iPad dù sống trong gia đình giàu có.

Jobs là người cha chu đáo, luôn nghiêm khắc trong quá trình nuôi dạy con. Mặc dù công việc bận rộn, Steve Jobs vẫn dành thời gian để hỏi han chuyện học hành của con.

Ông cố gắng ăn tối với con, trao đổi với họ về các cuốn sách, lịch sử và những thứ khác.


Chủ Nhật, 31 tháng 1, 2016

Dạy con những mẹo này mẹ sẽ không còn lo con bị bắt cóc

Có một mẹo rất hay là mẹ có thể đặt “mật khẩu” với con, để bé không dễ dàng bị người lạ dụ dỗ đi.

Với những thủ đoạn lừa lọc ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn bán người rất hay nhắm đến đối tượng trẻ em để hành nghề. Trẻ em là đối tượng dễ bị lợi dụng vì hạn chế về nhận thức, ham vui, ham đồ lạ…nhưng bạn lại không thể bảo vệ con bằng cách ở bên con 24/24 hay không bao giờ đưa con ra ngoài. Chính vì thế, mẹ hãy dạy con những kiến thức cần thiết để tự bảo vệ mình.

Những bài học lý thuyết khô khan có thể sẽ khiến trẻ khó hiểu, khó tiếp thu, và trẻ em cũng rất vô tư, mải chơi và hay quên. Dạy trẻ một số mẹo hữu ích và thường xuyên nhắc nhở, cho trẻ tập luyện để trẻ làm quen với những tình huống có thể xảy ra là điều vô cùng cần thiết.

1. Mẹo dạy trẻ đối phó với người lạ

Dạy con những mẹo này mẹ sẽ không còn lo con bị bắt cóc
Câu chuyện "mật khẩu mẹ và con" là ví dụ về cách dạy con đối phó với người lạ.

Trước hết, cần dạy trẻ các khái niệm người lạ khác nhau. Nói với trẻ ai là người lạ có ý đồ xấu, ai có thể tin tưởng được (chú công an, bác bảo vệ,…), giới thiệu với trẻ những người quen như bạn bè, họ hàng của bố mẹ để bé nhận biết. Cùng bé “điểm danh” những hành vi đáng ngờ của kẻ xấu:

Tiếp cận, nhờ vả, đánh vào tâm lý rủ lòng thương của trẻ: 

- Bố mẹ cháu đang gặp tai nạn, để cô/chú/bác/... đưa cháu đi đến chỗ bố/mẹ ngay.
- Cô là bạn của mẹ con, mẹ gửi cho con một món quà. Cô để nó ở xe, con đến lấy nhé.
- Có một bà cụ bị gãy tay, con đến phụ cô giúp bà lão đó nha.
- Có bạn muốn gặp con, bạn nhờ cô nhắn con ra ngoài đó.
- Con chó của chú đang bị lạc, con cùng đi tìm giúp chú nhé.

Tự nhiên bắt chuyện, muốn tặng quà:

- Con thích ăn kẹo này không, chú cho con nè.
- Chú tặng con ô tô/ búp bê/xếp hình này nhé….

Với hai trường hợp trên, dạy trẻ nói: “Con không quen cô/ chú, để con hỏi ý kiến bố mẹ con đã”. Sau đó, hãy mau chóng tránh xa những người đó.

Chuẩn bị cho trẻ những cách giải quyết với những tình huống có thể xảy ra là điều rất quan trọng.

Yêu cầu con giữ bí mật: 

- Con không được nói cho ai biết nhé.

Hoặc nếu có người xin chụp hình con, hãy dạy con nói “không” và kể ngay với bố mẹ, thầy cô, vì rất có thể, những đối tượng này đã lên kế hoạch để tiếp cận, làm thân với bé từ từ để bắt cóc, tống tiền.

Yêu cầu nhờ đến đón:

- Bố mẹ con bận, dặn con đi cùng chú về nhà.

Hãy thiết lập một mật mã chỉ hai mẹ con biết, và dạy bé phải hỏi mật mã của người lạ đó. Nếu không phải người quen, trẻ phải tìm cách tránh xa thật nhanh.

2. Dạy trẻ cách đối phó khi bị bắt cóc

Dạy trẻ tập hét:

- Nếu bất kì người lạ nào cố tình bắt con đi theo, dạy trẻ cách hét lớn, rõ ràng, mạnh: “Cướp! Cướp!” hoặc “Dừng lại ngay!”
- Hét với người xung quanh: “Đây không phải bố mẹ cháu!”
- Gây tiếng ồn lớn, đập mạnh vào vật gì đó, ném đồ vật như cặp, sách vở để gây sự chú ý.

Những tiếng hét của trẻ có thể sẽ khiến kẻ bắt cóc bối rối và cũng là tiếng chuông báo nguy hiểm để mọi người xung quanh biết và giúp đỡ.

Dạy trẻ dùng thể lực

Hướng dẫn cho trẻ cách dùng lực để tấn công vào 3 vị trí bất lợi của đối tượng để có thể chạy thoát, đó là ức, cằm, hạ bộ. Dạy trẻ ghi nhớ 4 hành động: hét, cắn, đá, chạy.

Những mẹo hay cần dạy ngay cho trẻ để tránh bị bắt cóc
Những kỹ năng này nên được giới thiệu thường xuyên ở nhà để chuẩn bị cho những tình huống không may xảy ra.

Trường hợp khác

Nếu tên bắt cóc có vũ khí, đòi tài sản, hãy dạy trẻ làm theo yêu cầu của chúng để tránh bị thương. Trong trường hợp này, không nên dạy trẻ gào thét, kêu cứu và giãy giụa nhằm thoát khỏi kẻ xấu. 

Nếu có thể thoát khỏi kẻ xấu, dạy trẻ không nên đi theo bất cứ người lạ nào trên đường mà hãy chạy vào nhà dân rồi gọi điện cho bố mẹ.

Quan trọng hơn, bố mẹ phải cho con thực hành những tình huống giả định thường xuyên để trẻ chuẩn bị sẵn tinh thần, tránh bị mất bình tĩnh, hoảng loạn khi có nguy cơ. Ngoài ra, dạy trẻ không thân mật với người lạ đến nhà để tránh hình thành thói quen dễ dàng nói chuyện với người lạ. Dạy trẻ học thuộc lòng tên mình, tên bố mẹ và số điện thoại, giải thích rõ những trường hợp trẻ nên khai báo, như chú công an, bảo vệ ở các cửa hàng, siêu thị gần đó.
Theo Trí Thức Trẻ


Thứ Hai, 16 tháng 3, 2015

Giúp trẻ phát triển năng khiếu bẩm sinh

Giúp trẻ phát triển năng khiếu bẩm sinh

Khi phát hiện khả năng thiên bẩm của trẻ, cha mẹ hãy tập cho con trải nghiệm và tự khám phá theo cách của chúng bằng các bài kiểm tra. 

Theo thạc sĩ, bác sĩ Đinh Thạc, năng khiếu bẩm sinh hoặc thiên bẩm chính là khả năng đặc biệt, trẻ có thể làm được một việc gì đó khá hoàn hảo mà các bạn đồng trang lứa không làm được. Ví dụ ca hát, đọc thơ, múa hát, chơi đàn hoặc giải được những bài toán khó...

Năng khiếu bẩm sinh cũng là dấu hiệu tiên đoán nghề nghiệp của trẻ trong tương lai. Do đó phụ huynh cần lưu ý nhằm giúp con phát triển hoàn thiện hơn, cần định hướng nghề nghiệp cho trẻ nhằm giúp trẻ thành đạt khi trưởng thành.

Giúp trẻ phát triển năng khiếu bẩm sinh

Những biểu hiện chứng tỏ trẻ có khả năng đặc biệt hay năng khiếu bẩm sinh:

- Trẻ hay tò mò, thường xuyên hỏi cha mẹ bằng những câu hỏi cắc cớ.
- Biết đi, biết nói khá sớm.
- Sử dụng được đôi tay, và đôi khi là đôi chân, để thực hiện các động tác khó như gắp đồ vật nhỏ bằng các ngón chân.
- Sớm say mê với bảng chữ cái.
- Có sự hiểu biết về số học và các khái niệm thời gian khá thành thạo.
- Có khả năng giải được các bài toán đố tương đối khó so với tuổi của trẻ.
- Có khả năng cảm thụ nhạy bén và hưởng ứng mạnh mẽ với âm nhạc. Tiếp thu nhanh chóng các giai điệu, bài hát và thể hiện lại hết sức chính xác.
- Có khả năng ứng phó và biết cách lợi dụng hoàn cảnh bất lợi để vươn lên.
- Lộ vẻ thiếu kiên nhẫn trước những giới hạn vì cơ thể chưa đủ phát triển hoặc không thể đáp ứng.
- Có thể lựa chọn, sắp xếp, tổ chức, phân loại mọi vật và sau đó tự đặt tên cho chúng theo suy nghĩ riêng của trẻ.
- Hiểu được khái niệm nguyên nhân và kết quả, đáp ứng tốt, nhanh chóng với các hướng dẫn và thực hiện nhiều nhiệm vụ được giao hơn so với những bé khác.
- Sở hữu vốn từ vựng phong phú, có thể nói chuyện một cách mạch lạc khi còn nhỏ tuổi và biết cách diễn đạt bản thân bằng cách dùng các từ khó và các mẫu câu phức hợp.
- Có khả năng tập trung vào việc gì đó một thời gian khá dài.
- Có khả năng thuật lại một câu chuyện hay một sự kiện mạch lạc, rõ ràng và thậm chí sáng tạo phần kết ly kỳ nhưng vẫn hợp lý.
- Ghi nhớ chi tiết những sự kiện phức tạp để rồi có thể mô tả lại một cách sinh động sau một khoảng thời gian dài.

Những năng khiếu bẩm sinh thường gặp ở trẻ

Theo giáo sư Howard Gardner thuộc ĐH Harvard (Mỹ), có bảy dạng thiên khiếu thường gặp nhất ở trẻ em, được tổng kết từ một công trình nghiên cứu khoa học có giá trị ở Mỹ như sau:

1. Ngôn ngữ học

Những đứa trẻ được thiên phú cho khả năng ngôn ngữ sẽ tìm thấy niềm vui trong việc đọc sách, viết lách, kể chuyện hoặc chơi trò ô chữ.

2. Lôgic toán học

Bạn sẽ nhận thấy những đứa trẻ này rất say mê tìm hiểu mối liên hệ giữa các sự kiện, chủng loại khác với nhau. Những bài toán hóc búa, các cuộc thí nghiệm hấp dẫn hay trò chơi đòi hỏi nhiều tư duy chính là người bạn thân thiết nhất của chúng.

3. Thẩm mỹ cơ thể

Những đứa trẻ này sẽ học hỏi và truyền tải điều muốn thể hiện thông qua các chuyển động của cơ thể và sự cảm thụ bằng xúc giác. Chúng thường có thần tượng là các vũ công điêu luyện hay những thợ thủ công giỏi nghề.

4. Không gian

Những đứa trẻ này thường bị mê hoặc bởi trò chơi ghép hình hay các mê cung bí ẩn. Vẽ hay xây dựng những ngôi nhà nhiều tầng là thú vui mà chúng tìm đến mỗi khi rảnh rỗi.

5. Âm nhạc

Nhiều phụ huynh thường tin rằng con mình được trời phú cho khả năng âm nhạc xuất chúng chỉ vì trẻ thích hát hò và nhảy nhót khi còn thơ ấu. Nhưng thực tế những đứa trẻ có tài năng thật sự về âm nhạc lại chỉ để ý đến âm thanh mà người thường sẽ cho qua. Đôi tai của chúng rất khó tính khi gạn lọc, phân tích các thể loại âm nhạc và độ trầm bổng khác nhau của âm thanh. Chúng sẽ thường dành thời gian ngâm nga hay tạo bằng được các giai điệu cho chính mình.

6. Hướng ngoại

Đây là những nhà ngoại giao có cỡ. Chúng rất biết tạo ra và làm chủ mối quan hệ của mình với những bạn đồng trang lứa. Ngoài ra, trẻ còn có khả năng cảm nhận được cảm xúc của người khác cũng như rất biết cách khuyến khích và động viên.

7. Hướng nội

Những đứa trẻ này sẽ thường phân tích cảm xúc của bản thân hơn là người khác. Chúng rất nhạy cảm với những gì liên quan đến mình, và khá rụt rè. Nhìn chung, những em này có khả năng chìm đắm nhiều trong thế giới triết học.

Thứ Sáu, 27 tháng 2, 2015

Cách phát triển năng khiếu cho bé hiệu quả mà cha mẹ nên biết

Năng khiếu của trẻ được hình thành và phát triển từ rất sớm, thậm chí từ lúc bé mới được sinh ra. Khoa học đã chứng minh năng khiếu của trẻ có quy luật giảm dần, có nghĩa là càng lớn, năng khiếu của bé sẽ mai một dần nếu không được phát hiện, bồi dưỡng sớm và đúng cách. Vì vậy các cha mẹ nên biết cách phát triển năng khiếu cho bé hiệu quả dưới đây để mang đến cho bé những điều tốt nhất. Hãy cùng mecuti.vn tham khảo nhé!

1. Phát hiện sớm năng khiếu của con

Thường vào khoảng 3 tuổi, trẻ đã bộc lộ năng khiếu cá nhân khá rõ rệt. Các bé tuổi lên 3 bắt đầu có ý thức về bản thân, ham thích học hỏi và khám phá thế giới xung quanh. Bạn có thể sử dụng các bảng kiểm tra IQ (chỉ số thông minh) dành cho trẻ trong độ tuổi này để xác định con có khả năng hoặc đặc biệt yêu thích một lĩnh vực nào đó hay không.

Có nhiều lĩnh vực mà con bạn có thể yêu thích như nghệ thuật (hội họa, âm nhạc, diễn xuất,..), ngôn ngữ (ngoại ngữ, văn học,…), thể thao (võ thuật,…), khoa học (toán học, các môn khoa học tự nhiên,…). Do đó cần xác định rõ con bạn muốn gì, thích gì trước khi định hướng cho bé. Hầu hết các trẻ nhỏ đều có khả năng đối với một vài lĩnh vực nhất định. Với những lĩnh vực bé có sự vượt trội hơn hẳn, bạn nên đầu tư thời gian và vun đắp đam mê cho con ngay từ nhỏ để đem lại những kết quả tốt sau này.

Cách phát triển năng khiếu cho bé hiệu quả mà cha mẹ nên biết
Phát hiện và định hướng tài năng cho con từ nhỏ sẽ giúp bé có bước khởi đầu tốt

2. Định hướng phát triển năng khiếu cho con

Mỗi bé có khả năng với từng lĩnh vực khác nhau. Do đó, để phát triển năng khiếu cho bé, đòi hỏi bạn dành nhiều thời gian và sự quan tâm đến con trong một thời gian dài. Việc cho con theo học các lớp năng khiếu cũng nên được cân nhắc kỹ để tìm hiểu xem bé có đam mê với lĩnh vực đó hay chỉ là ham thích tạm thời. Khi đã xác định rõ ràng, bạn mới có phương pháp khơi dậy đam mê nơi con trẻ.

Bên cạnh đó, cần bố trí học năng khiếu và các kỹ năng khác cho phù hợp để đảm bảo con bạn sẽ phát triển bình thường, không lệch lạc so với các bạn cùng trang lứa. Không nên bắt ép con theo học một môn nào đó chỉ vì chạy theo “mốt”. Nên để trẻ phát triển tự nhiên và bình thường bởi vì chỉ có yêu thích và đam mê thực sự, bé mới có thể làm tốt nhất có thể. Bạn nên khuyến khích và tạo điều kiện cho con theo đuổi lĩnh vực mà con có đam mê.

Một điều rất quan trọng là luôn dành những lời động viên đúng lúc và kịp thời để bé cảm nhận tình cảm cha mẹ dành cho mình. Bạn cũng không nên quá ảo tưởng và tỏ ra thất vọng khi bé không đạt được kết quả như kỳ vọng. Điều đó sẽ khiến bé cảm thấy áp lực, khó hòa nhập. Dù bé có tài năng thiên bẩm hay không, muốn đạt thành tích nào đó cũng cần thời gian để phát triển. Cùng bé kiên nhẫn chờ đợi những thành quả mà con đạt được nhé.

Làm gì khi con có năng khiếu?

Hãy dành thời gian để trả lời tất cả những câu hỏi "tại sao" của đứa con thông minh của bạn

Làm gì khi con có năng khiếu?

Bạn vừa khám phá ra một điều thú vị rằng đứa con lên ba của mình thật sự có năng khiếu như bạn hằng mong đợi. Vậy nên làm gì? Ðừng tưởng bạn phải ghi danh cho cháu vào học ở một trường năng khiếu nào đó. Bạn có thể giúp con mình rất nhiều nếu để chúng ở nhà và học ở một trường bình thường.

Làm gì khi con có năng khiếu?

Khuyến khích con bạn khi ở nhà

Khi con bạn có nhiều triển vọng và cháu bé sắp đến tuổi đi học, bạn nên cho cháu những bài tập để thử thách và khuyến khích cháu.

* Nếu con bạn nói được một câu hoàn chỉnh, trả lời câu hỏi một cách đầy đủ, hãy trò chuyện với bé môt cách nghiêm túc, như nói chuyện với người lớn vậy. Trẻ con thông minh sẽ thất vọng nếu người lớn không trò chuyện với nó đúng mức.

* Cho con bạn tham gia những trò chơi dành cho những đứa trẻ lớn hơn. Những trò chơi bình thường của các bạn cùng lứa có thể làm cho cháu thấy nhàm chán.

* Khuyến khích con bạn đọc sách và đọc cho chúng nghe. Sách sẽ giúp trẻ rất nhiều trong việc khám phá thế giới xung quanh và suy nghĩ một cách sáng tạo hơn.

* Cho chúng tiếp xúc với những vật dụng nghệ thuật mang tính sáng tạo như bút viết bảng, phấn, sách in khổ lớn, đất sét và những miếng xếp hình để giúp chúng phát triển khả năng sáng tạo nghệ thuật.

* Ghi danh cho con mình học nhạc, vẽ hay học múa nhằm khuyến khích những năng khiếu bẩm sinh của chúng.

* Dẫn con bạn vào phòng làm việc hay phòng đọc sách trong nhà, giúp chúng làm quen với thư viện nhỏ để trẻ có thể bộc lộ khả năng tiếp nhận thông tin nhạy bén của mình.

* Mua cho cháu những đồ chơi có thể dạy chúng về chữ cái và số.

Làm thế nào để giúp trẻ hòa mình vào trường học?

Trường mẫu giáo là nơi có thể bổ sung và làm phong phú thêm các hoạt động ở nhà. Bạn phải trao đổi với giáo viên về con mình và có những yêu cầu đặc biệt để nó nhận được sự quan tâm tốt nhất. Nhiều cô nuôi dạy trẻ không chú ý lắm tới chuyện giúp trẻ con có năng khiếu phát triển khả năng của chúng. Vì vậy, bạn có thể yêu cầu giáo viên tạo một số điều kiện cho trẻ học hỏi như:

* Cho con bạn tự lựa chọn những quyển sách nó thích. Nếu được, hãy yêu cầu nó đọc cho các bạn cùng nghe.

* Khuyến khích, gợi ý chúng sử dụng các bộ đồ nghề bằng đồ chơi, những miếng bìa và các hộp cứng để tạo thành các vật thể khác nhau.

* Làm tăng niềm hứng thú và say mê toán học của trẻ bằng cách cho chúng một cuốn sách bài tập hay những bài toán đặc biệt về vẽ các hình trong toán hình học.

* Phát huy các sáng kiến của trẻ bằng cách cho chúng tự do sáng tạo nghệ thuật của riêng mình như vẽ tranh, cắt dán.

* Sắp xếp cho trẻ nhận làm những công việc đặc biệt nào đó như viết một quyển sách, chuẩn bị cho một buổi diễn múa rối, cùng tham gia chương trình văn nghệ... chẳng hạn.

Xác định năng khiếu của trẻ như thế nào?

Bé vẽ nhà

Xác định năng khiếu của trẻ như thế nào?

Chỉ khoảng 1% trẻ em thuộc diện thiên tài, trong khi tỷ lệ được xếp là có năng khiếu chừng 15-20%. Năng khiếu đó có thể là tư duy thần đồng trong một môn học, nhưng "gà mờ" ở các môn khác, hoặc giỏi toàn diện, hoặc thậm chí là những biểu hiện bất thường, khó bảo... Việc xác định đúng kiểu năng khiếu sẽ quyết định lớn đến cơ hội thành công của trẻ trong tương lai.

Xác định năng khiếu của trẻ như thế nào?


Các nhà tâm lý hiện đánh giá năng khiếu như một khái niệm mang tính điều kiện và tạm thời. Tính điều kiện thể hiện ở chỗ có rất nhiều điểm (nếu như không nói là tất cả) phụ thuộc vào việc đứa trẻ có năng khiếu sẽ phát triển khả năng của mình như thế nào, liệu gia đình có sẵn sàng ủng hộ những say mê của trẻ hay không. Ví dụ, một đứa trẻ được nuôi dạy và lớn lên trong một gia đình nhạc sĩ sẽ có nhiều khả năng trở thành một nhạc sĩ sau này hơn rất nhiều so với một đứa trẻ mà cha mẹ không liên quan gì đến âm nhạc. Tính tạm thời của khái niệm này là ở chỗ, năng khiếu có thể được bộc lộ ở những thời điểm khác nhau của cuộc sống, có thể từ lúc nhỏ, hay cũng có thể vào lúc đã trưởng thành. Như Albert Einstein, lúc nhỏ nếu được các chuyên gia tâm lý hiện đại kiểm tra, có lẽ được xếp vào... loại kém, do cậu biết nói khá muộn, thành tích học tập không tốt và thậm chí từng bị đuổi vì học kém. Trong khi nhiều thiên tài khác như nhà vật lý - lý thuyết Liên Xô Lev Landao, người sáng lập ra ngành điều khiển học Norder Viner… lại có năng khiếu được bộc lộ từ khi còn nhỏ.

Trí tuệ phân biệt và trí tuệ bao quát

Theo phó giám đốc Viện Tâm lý học Nga Serguey Maly, hiện có tới hơn 100 định nghĩa khác nhau về năng khiếu, cho dù tất cả chúng đều không có được tính khái quát đầy đủ và cũng không thể làm hài lòng tất cả các chuyên gia tâm lý, sư phạm. Tiêu chí chính của tài năng là nhu cầu kiên trì của đứa bé trong một công việc trí tuệ phức tạp nào đó. Đó có thể là mong muốn giải được những bài toán khó, làm thơ hay soạn thảo ra một chương trình máy tính mới…

Ở độ tuổi học phổ thông, năng khiếu đôi khi không liên quan trực tiếp đến thành tích học tập tốt. Nói đơn giản hơn, đây là một kiểu năng khiếu trí tuệ riêng biệt. Trẻ thuộc loại này thường có khuynh hướng thích tự mình nghiên cứu sâu và mở rộng kiến thức trong lĩnh vực mình quan tâm, có khả năng tư duy một cách triết lý với những gì đã được đọc. Tuy nhiên, mối quan tâm đối với một lĩnh vực hoạt động thường dẫn tới việc trẻ có thành tích xuất sắc trong một số môn học, trong khi vẫn “bình thản” đón nhận điểm kém ở những môn khác. Nhưng chính những trẻ loại này mới có nhiều khả năng trở thành những nhà khoa học tiềm năng, người sáng tạo ra những ý tưởng mới, có khả năng tạo ra những phát minh đáng kể.

Một số loại khác lại có năng khiếu thuộc loại trí tuệ bao quát. Trong trường hợp này, khả năng của chúng thể hiện rõ nhất trong quá trình học tập. Việc học đối với chúng rất thoải mái, hầu như không có chút khó khăn nào - đối với bất kể môn gì. Những học sinh thuộc loại “luôn được khen thưởng” này có nhiều khả năng trở thành những chuyên gia tốt trong tương lai.

Các loại năng khiếu khác

Có một dạng năng khiếu nữa có thể dễ dàng dự đoán - đó là năng khiếu về nghệ thuật. Nó thể hiện trong mối quan tâm của trẻ đối với những loại hoạt động sáng tạo như âm nhạc, khiêu vũ, hội họa, điêu khắc, sân khấu, điện ảnh…

Kiểu năng khiếu thứ tư là năng khiếu sáng tạo. Nó được thể hiện trong cách suy nghĩ khác với thông thường, cách nhìn đặc biệt đối với thế giới, khuynh hướng muốn dựng nên những dự án riêng. Trẻ thuộc loại này thường hay gây xung đột, khó bảo, có tính độc lập trong những quyết định của mình và thường phớt lờ các nguyên tắc. Ví dụ như chúng có thể tới lớp với bộ quần áo nhàu nát, sách vở ghi chép lộn xộn… Ở những học sinh loại này thường dễ dàng nhận thấy khuyết điểm, trong khi những khả năng sáng tạo của chúng thường chỉ được xác định sau quá trình khảo sát của một chuyên gia tâm lý. Để làm rõ được năng khiếu này, cần phải đưa ra một hoạt động cho phép tính tự chủ: ví dụ một bài văn có chủ đề khác thường hay một giải pháp kỹ thuật nào đó.

Kiểu năng khiếu tiếp theo có thể dễ dàng nhận thấy, nhưng thường không được dễ dàng chấp nhận - đó là năng khiếu về xã hội (năng khiếu chỉ đạo). Kiểu này có đặc trưng là khả năng hiểu được mọi người, biết cách thiết lập những mối quan hệ xây dựng với họ, lãnh đạo họ. Năng khiếu lãnh đạo cần phải có một mức độ trí tuệ đủ cao, một trực giác phát triển và khả năng đồng cảm. Cũng có những “thủ lĩnh tình cảm” luôn là nơi trút bầu tâm sự của mọi người, trong khi cũng có những thủ lĩnh của hành động. Họ biết cách đưa ra những quyết định đúng, xác định mục tiêu và nhiệm vụ dành cho những người khác. Ở những học sinh có năng khiếu chỉ đạo, mối quan tâm với học hành thường không được cao. Do có tính cách mạnh mẽ và độc lập, chúng có thể dễ dàng công khai bỏ học hay được coi là con người hay gây gổ.

Dạng năng khiếu cuối cùng trong danh sách là năng khiếu động cơ tâm lý (thể thao). Theo một điều tra mới đây về các vận động viên nổi tiếng, nhận định về khả năng trí tuệ thấp của họ thường là không đúng. Ngược lại, đa số vận động viên đều có mức độ trí tuệ cao. Các nhà khoa học từ lâu đã chứng minh được mối quan hệ trực tiếp giữa sự phát triển của động cơ, tâm lý và trí tuệ. Không phải tình cờ mà trong số những vận động viên nổi tiếng còn có những nhà văn được thừa nhận, những thương gia thành đạt hay những nhà sư phạm tài năng. Những đứa trẻ có năng khiếu thể thao có thể thường xuyên học không tốt không phải do chúng không thể tiếp thu, mà đơn giản chỉ bởi chúng không có đủ thời gian cho việc học hành.

Phương pháp phổ biến nhất để xác định năng khiếu của trẻ chính là thử nghiệm, cho dù đa số chuyên gia cho rằng đây chưa phải là phương pháp hoàn thiện, do còn lệ thuộc nhiều vào việc xác định chỉ số thông minh (IQ) - loại thử nghiệm cho phép xác định tài năng qua việc so sánh độ tuổi của đứa trẻ với các khả năng trí tuệ của nó.

Khi một đứa trẻ hoàn thành được tất cả các bài tập dành cho lứa tuổi của nó, IQ của trẻ sẽ bằng 100. Nhưng nếu một cậu bé 10 tuổi giải được hết bài tập của lứa tuổi 14, hệ số IQ của cậu ta sẽ là 140 (14:10 x100). Do chỉ số này vượt hơn nhiều so với tiêu chuẩn, đứa trẻ hoàn toàn có thể được đánh giá thuộc loại có tài năng. Theo các kết quả thống kê, IQ thường cao hơn ở những trẻ được sinh ra và giáo dục trong những gia đình cha mẹ có học thức cao và làm nghề lao động trí óc.

Những bậc cha mẹ quan tâm đến con cái cũng có thể tự xác định kiểu năng khiếu của chúng. Điều này rất có ích cho họ trong việc đáp ứng được những động cơ trong hành vi của trẻ, giúp chúng có thái độ nghiêm túc đối với việc học tập ở hiện tại và tương lai. Tuy nhiên, nếu đứa trẻ có một năng khiếu rõ ràng, không có gì là thừa nếu muốn biết tiềm năng - tức là độ sâu các khả năng của trẻ.

Phần lớn các phép thử hiện nay đều nhằm vào việc nghiên cứu những đặc tính nhất định của con người. Đối với những đứa trẻ trước khi đến trường, các phép kiểm tra thường dựa vào việc sử dụng các tranh ảnh và đồ chơi. Ví dụ, chuyên gia thử nghiệm cho đứa trẻ xem hai quả bóng giống nhau, sau đó bóp bẹp một quả bóng và hỏi trẻ hai vật có nặng bằng nhau không. Từ câu trả lời, có thể đưa ra kết luận về mức độ suy nghĩ logic của trẻ. Tất nhiên là đối với học sinh và người lớn, những phương pháp thử nghiệm phức tạp hơn được áp dụng. Người ta hiện phân chia ra 3 loại phương pháp chính: khả năng tập trung, trí nhớ và tư duy logic.

Phương pháp nghiên cứu khả năng tập trung đơn giản nhất được gọi là mẫu hiệu chỉnh. Người được kiểm tra được trao một tờ giấy mẫu có nhiều chữ cái khác nhau - 40 hàng x 40 chữ cái/hàng. Đứa trẻ cần phải xem kỹ các hàng chữ, gạch dưới những chữ đã có ở các hàng thứ nhất. Với thời gian quy định để làm việc này là 5 phút, mức độ chú ý trung bình đối với học sinh tiểu học là 550 chữ cái, trung học cơ sở là 700 và trung học phổ thông là 850. Còn phải kể đến phương pháp Munsterberg: một đoạn văn bản lẫn lộn các chữ cái có thể có nhiều từ khác nhau. Nhiệm vụ của người được kiểm tra là trong vòng 2 phút tìm và gạch dưới tất cả những từ này.

Các “công nghệ” đánh giá trí nhớ cũng có không ít. Một phép thử phổ biến được gọi là “trí nhớ thao tác”. Chuyên gia thử nghiệm sẽ đọc 10 hàng số, mỗi hàng có 5 số. Nhiệm vụ của người trả lời là ghi nhớ 5 số trong hàng vừa được đọc, sau đó trong đầu phải cộng nhẩm số thứ nhất với số thứ hai, số thứ hai với số thứ ba và cứ tiếp tục như vậy. Khoảng cách giữa mỗi lần đọc xong một hàng số là 15 giây. Mức trung bình đối với học sinh tiểu học là 20 số (tất cả có 40 đáp số), trung học cơ sở là 25 số và trung học phổ thông là 30 số. Nếu vượt qua được mức này, có thể nói học sinh đó có năng khiếu về toán.

Để đánh giá tư duy logic, người ta thường dùng phương pháp quan hệ về số lượng. Người được kiểm tra sẽ được giao 18 bài tập logic, mỗi bài có 2 tiền đề logic. Dựa vào chúng, cần phải xác định mối quan hệ giữa các chữ cái được gạch. Lấy ví dụ về một bài tập kiểu này: A lớn hơn B 9 lần, B nhỏ hơn C 4 lần. Vậy mối quan hệ giữa A và C là như thế nào?

Phương pháp thử nghiệm trên cơ sở bài trắc nghiệm hiện có rất nhiều, và kết luận của chúng thường dựa trên những thang điểm đã được định trước. Chính vì vậy, sai số và tính quy ước của những “phép đo trí tuệ” này tương đối lớn. Tuy nhiên, các bậc cha mẹ không nên bỏ qua dù là một phương pháp dự đoán được coi là kém hoàn thiện nhất: việc áp dụng một loạt các phương pháp khác nhau(theo logic hay độ tập trung) ở mức độ này hay khác đều có thể cho ta một khái niệm tương đối chính xác về năng khiếu của trẻ. Điều đó chắc chắn sẽ rất quan trọng đối với tương lai con em chúng ta.